ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ

Ως απαραίτητη προϋπόθεση για να προχωρήσουμε σε διάγνωση δυσλεξίας είναι το παιδί να έχει τουλάχιστον φυσιολογική νοημοσύνη. Η μέτρηση γίνεται με σταθμισμένα τεστ κατά προτίμηση αναλυτικά που περιλαμβάνουν δηλαδή λεκτικές και πρακτικές δοκιμασίες. Το ψυχομετρικό τεστ που χρησιμοποιείται ευρέως στην Ελλάδα είναι το WISC III (Wechsler Intelligence Scale for Children), το οποίο έχει προσαρμοστεί στα ελληνικά δεδομένα και έχει βασιστεί στην τρίτη αναθεωρημένη αμερικανική έκδοση του 1991 και στη βρετανική έκδοση του 1992, και έχει όλα τα δομικά και ψυχομετρικά χαρακτηριστικά των κλιμάκων νοημοσύνης όπως την όρισε ο Wechsler. Το ελληνικό WISC III αποτελείται από 13 επιμέρους κλίμακες (10 κύριες κλίμακες, από 2 συμπληρωματικές και από 1 προαιρετική κλίμακα), που η καθεμία αξιολογεί μια διαφορετική πτυχή της νοημοσύνης, διαφορετικές δηλαδή νοητικές λειτουργίες, και που όλες μαζί εκφράζουν αυτό που καλείται γενική νοημοσύνη. Το WISC III παρέχει αναλυτικές και ακριβείς πληροφορίες για το νοητικό δυναμικό του παιδιού ηλικίας 6 έως 16 χρόνων ενώ η αξιολόγηση της νοημοσύνης του παιδιού γίνεται σε τρία επάλληλα - ιεραρχικά επίπεδα.

• Σε επίπεδο των 13 επιμέρους κλιμάκων (αναλυτική - πολυθεματική αξιολόγηση που επιτρέπει τον εντοπισμό των ενδοατομικών διαφορών). Σε κάθε κλίμακα εξάγεται ένας τυπικός αριθμός (scaled score) καθώς και η νοητική ηλικία που εκφράζεται σε έτη και μήνες (test age). Για τις 13 κλίμακες χρησιμοποιείται κοινή μετρική κλίμακα, και οι 13 τυπικοί αριθμοί που έχουν μέσο όρο το 10 και τυπική απόκλιση 3 μπορούν να απεικονιστούν σε ψυχοδιαγνωστικό διάγραμμα και έτσι να εντοπιστούν τομείς ανάπτυξης του παιδιού που χρήσουν ιδιαίτερης προσοχής.
• Σε επίπεδο λεκτικής και πρακτικής νοημοσύνης με την εξαγωγή δύο επιμέρους δεικτών: α) το Πηλίκο Λεκτικής Νοημοσύνης (verbal IQ) που αντιστοιχεί σε πέντε κύριες λεκτικές κλίμακες και αξιολογεί την ακουστικο-γλωσσική δίοδο επικοινωνίας και β) το Πηλίκο Πρακτικής Νοημοσύνης (performance IQ) που αντιστοιχεί σε πέντε κύριες πρακτικές κλίμακες και αξιολογεί την οπτικο-κινητική δίοδο επικοινωνίας. Οι δύο παραπάνω δείκτες εκφράζονται στην ίδια μετρική κλίμακα με μέσο όρο 100 και τυπική απόκλιση 15 και επιτρέπουν την ενδο-ατομική σύγκριση της νοημοσύνης του παιδιού ως προς τις δύο διόδους επικοινωνίας.
•  Σε επίπεδο γενικής νοημοσύνης με την αθροιστική - στατιστική αξιολόγηση των δέκα κύριων κλιμάκων, όπου εξάγεται ένας ενιαίος δείκτης, το Πηλίκο της Γενικής Νοημοσύνης με μέσο όρο 100 και τυπική απόκλιση 15 και με τον οποίο εκφράζεται με έναν περιεκτικό και σφαιρικό τρόπο η γενικότερη νοητική ικανότητα του παιδιού.

Η ευρύτητα της χρησιμοποίησής του έγκειται στο ότι το τεστ στηρίζεται σε σχολικές γνώσεις και συμβάλλει και στην εκτίμηση της σχολικής πορείας. Μέσω των 13 διαφορετικών κλιμάκων παρέχεται ένα μεγάλο εύρος αξιόπιστων και έγκυρων πληροφοριών για τις γνωστικές ικανότητες του παιδιού και κυρίως στο γεγονός ότι πέρα από την εκτίμηση της νοημοσύνης παρέχονται και άλλες σημαντικές πληροφορίες για την προσωπικότητα του παιδιού.

1. Η νοημοσύνη του παιδιού εκλαμβάνεται ως μέρος της όλης προσωπικότητας του παιδιού και σε συνδυασμό και με άλλα κριτήρια μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για ψυχολογική εκτίμηση 
2. με τον υπολογισμό του γενικού νοητικού πηλίκου νοημοσύνης και τον καθορισμό βαθμίδων νοητικής ικανότητας, δηλαδή της νοητικής κατάστασης του παιδιού και η κατηγοριοποίησή του στα ευφυή, στα μέσα – φυσιολογικά και στα νοητικώς καθυστερημένα παιδιά. Γενικά ο Μέσος Δείκτης Νοημοσύνης κυμαίνεται από 85 έως 115
3. με τη διάκριση της νοημοσύνης σε πρακτικό και λεκτικό επίπεδο παρέχονται σημαντικές πληροφορίες για τους δύο συγκεκριμένους κλάδους και για τη διαφοροποίησή τους, διότι τα παιδιά με δυσλεξία τείνουν να παρουσιάζουν σημαντική διαφορά ανάμεσα στο λεκτικό και πρακτικό δείκτη νοημοσύνης μεγαλύτερη των 11 μονάδων
4.  από την ανάλυση των υποκλιμάκων του τεστ επιτυγχάνεται η συγκριτική αξιολόγηση των νοητικών ικανοτήτων του παιδιού στους διάφορους τομείς ανάπτυξης και η δημιουργία ενός ενδο-ατομικού διαγράμματος και τον καθορισμό σημείων δύναμης ή αδυναμίας της νοητικής λειτουργίας του παιδιού σε κάθε κλίμακα χωριστά, τόσο για τις λεκτικές όσο και για τις πρακτικές κλίμακες.