Έχετε αναρωτηθεί ποτέ ποια είναι
εκείνα τα στοιχεία που θα μπορούσαν να συνθέσουν την ευτυχία; Τι μας έρχεται
στο μυαλό όταν σκεφτόμαστε τη λέξη ευτυχία; Για κάποιους μπορεί να σημαίνει ένα
ή δυο πράγματα, για κάποιους άλλους περισσότερα. Πάμε να δούμε ποιες λέξεις
είναι εκείνες που όλες μαζί μπορούν να φτιάξουν την ευτυχία.
Καταρχήν, η υγεία είναι για όλους
μας το πρώτο και σπουδαιότερο αγαθό και χωρίς αυτή δεν μπορούμε να απολαύσουμε
τίποτε. Το αμέσως επόμενο που θα σκεφτόμουν εγώ είναι η αγάπη. Η αγάπη της
οικογένειας, των φίλων, των συναδέλφων, των συνανθρώπων γενικότερα. Η ψυχική
ηρεμία και γαλήνη που έχει άμεση σχέση με την αγάπη, είναι ακόμη ένα αγαθό που
μπορεί να μας κάνει ευτυχισμένους. Η ειρήνη σε παγκόσμιο επίπεδο, στο σπίτι
μας, στο χώρο της εργασίας μας, μπορεί να φέρει επίσης την ευτυχία. Ο σεβασμός
είναι μια δυσεύρετη στην εποχή μας αξία που μπορεί να μας κάνει ευτυχισμένους. Η
αλληλοκατανόηση μας κάνει να νιώθουμε όμορφα και ότι μπορούμε να στηριχτούμε
κάπου, άρα έμμεσα γινόμαστε ευτυχισμένοι. Η φροντίδα που λαμβάνουμε από τα
αγαπημένα μας πρόσωπα αλλά και εκείνη που δίνουμε προς τους αγαπημένους μας,
είναι η προσωποποίηση της ευτυχίας. Η προσφορά στους ανθρώπους που μας
χρειάζονται είναι ένα μέσο που μας οδηγεί στην ευτυχία, γιατί μέσα από την
προσφορά νιώθουμε ολοκλήρωση και ταυτόχρονα χαρίζουμε ευτυχία σε κάποιον άλλο
που την έχει ανάγκη. Το δικαίωμα της ελευθερίας της βούλησής μας, της σκέψης
μας, των πράξεών μας, είναι επίσης ευτυχία.
Όπως παρατηρούμε δεν νιώθουμε
ευτυχείς αν ξέρουμε άριστα την προπαίδεια, ούτε αν μπορούμε να κλείνουμε αρχαία
ρήματα, ούτε αν είμαστε άπιαστοι στη γεωγραφία, ούτε αν λύνουμε γρήγορα
προβλήματα φυσικής και χημείας… Ευτυχία δεν είναι ποιος θα βγάλει τον
μεγαλύτερο μέσο όρο στην τάξη. Ευτυχία δεν είναι να παπαγαλίζεις τα μαθήματα
για να σου λέει ο δάσκαλος μπράβο… Ευτυχία δεν είναι ο ανταγωνισμός που
καλλιεργείται ανάμεσα στους συμμαθητές…
Αν αναλογιστούμε, είμαστε όλοι συνένοχοι
στη θέσπιση της πρόωρης εκπαίδευσης. Πρόωρη
διδασκαλία γνώσεων και ικανοτήτων σε παιδιά, σε σύντομο χρονικό διάστημα
θέλουμε να προετοιμάσουμε το «παιδί - θαύμα», φόρτωμα του προγράμματος σπουδών
με δυσβάστακτα μαθήματα. Δεν επιτρέπεται να ξεχνάμε ότι έχουμε να κάνουμε με
μικρά παιδιά. Δεν μπορούμε να σκεφτόμαστε μόνο ποιες γνώσεις και ικανότητες
μπορούν τα παιδιά να κατακτήσουν, αλλά και τι δυνάμεις απαιτούνται για να
κατακτηθούν αυτές οι γνώσεις.
Έχοντας αναφέρει λοιπόν όλα παραπάνω,
μπορούμε να απαντήσουμε στο ερώτημα αν το σχολείο βοηθά τα παιδιά μας να είναι
ευτυχισμένα; Το σχολείο μαθαίνει στα παιδιά όλα εκείνα που θα τα κάνουν
ευτυχισμένα; Παίρνουν αγάπη από τους εκπαιδευτικούς και τους συμμαθητές;
Μαθαίνουν να σέβονται και να φροντίζουν; Μαθαίνουν την ανιδιοτέλεια και την
προσφορά; Νιώθουν ελεύθερα να εκφράσουν η γνώμη τους; Σαν γονείς και σαν εκπαιδευτικοί
δεν νομίζετε πως πρέπει να μας απασχολούν πρωτίστως αυτά τα θέματα από το να
κοιτάζουμε πως θα είναι τα παιδιά άριστα, με τέλειους βαθμούς και καλύτερα από
το παιδί της γειτόνισσας, της ξαδέρφης, της φίλης κλπ.. Πρέπει να μας απασχολεί
σοβαρά το γεγονός ότι έχουν αναδειχθεί πολλοί επιστήμονες που όμως έχουν
ξεχάσει να είναι άνθρωποι…
Σε ένα συνέδριο εκπαιδευτικών που
πραγματοποιήθηκε στην Ουαλία, ξεκίνησε και ολοκληρώθηκε με την ανάγνωση από όλους
όσους συμμετείχαν του παρακάτω κειμένου: ‘’Αγαπητοί εκπαιδευτικοί, βγήκα ζωντανός από
τα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Τα μάτια μου είδαν πράγματα, που δεν θα έπρεπε
να τα δει ανθρώπου μάτι. Είδα θαλάμους αερίων που κατασκευάστηκαν από καλά
εκπαιδευμένους μηχανικούς. Είδα παιδιά να φαρμακώνονται από άριστα
εκπαιδευμένους γιατρούς. Είδα βρέφη να θανατώνονται από καλά καταρτισμένες
νοσοκόμες. Είδα γυναίκες και μωρά να δολοφονούνται και να ρίχνονται στην πυρά
από απόφοιτους πανεπιστημίου. Αυτά είδα και γι' αυτό είμαι δύσπιστος απέναντι
στην εκπαίδευση. Τώρα πια ένα ζητώ από τους εκπαιδευτικούς: Να βοηθούν τους
μαθητές τους να γίνουν άνθρωποι. Οι προσπάθειες των εκπαιδευτικών δεν
επιτρέπεται να έχουν ποτέ ως αποτέλεσμα εκπαιδευμένα τέρατα, ψυχοπαθείς με
διπλώματα, σπουδασμένους Άιχμαν. Αξία έχουν η ανάγνωση, η γραφή και η
αριθμητική, μόνο όταν συμβάλλουν στο να γίνουν τα παιδιά μας άνθρωποι.’’
Ελπίζω το παραπάνω απόσπασμα να σας
προβλημάτισε και θα κλείσω με τα λόγια του παιδαγωγού Κομένιου. ‘’Να διαπαιδαγωγείς σημαίνει να βοηθάς τον
κάθε άνθρωπο και να αγωνίζεσαι για την οικοδόμηση μιας ανθρώπινης
κοινωνίας σε ολόκληρο τον κόσμο.’’
(The Great Didactic,
1895).
Στον παρακάτω σύνδεσμο μπορείτε να βρείτε λίγα λόγια για τον Κομένιο. https://wol.jw.org/el/wol/d/r11/lp-g/101999326
